Η δολοφονία του Τάσου Τέλλογλου στις 29 Αυγούστου 1944 | Μακεδονικά Νέα
Η δολοφονία του Τάσου Τέλλογλου στις 29 Αυγούστου 1944
Ένα τηλεφώνημα αρκεί για να μάθεις κάτι που δεν ήξερες και επιζητούσες να το μάθεις. Πολύ δε περισσότερο ένα βιβλίο. Πριν από λίγο καιρό μου τηλεφώνησε ο γνωστός δημοσιογράφος Τάσος Τέλλογλου και μου μίλησε για τη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ, στην οδό Γραβιάς 50 στη Θεσσαλονίκη.
Ήταν η πρώτη μας επαφή και τελούσα εν αναμονή του υπό έκδοση βιβλίου του. Χθες το πήρα στα χέρια μου κατά την παρουσίασή του από τον συγγραφέα—δημοσιογράφο στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στην πόλη μας.
Ας πάμε στο κλίμα των ημερών του καλοκαιριού του 1944. Το αποτυπώνει εύστοχα ο Γεώργιος Παπανδρέου λέγοντας πως σκοτώνουν οι Γερμανοί, σκοτώνουν τα Τάγματα Ασφαλείας, σκοτώνουν οι αντάρτες. Στη Θεσσαλονίκη η δράση των ομάδων κυρίως του Δάγκουλα και του Πούλου από τη μια μεριά και της ΟΠΛΑ και του ΕΛΑΣ από την άλλη, άφηναν πίσω τους νεκρούς, ανοίγοντας έτσι νέους λογαριασμούς αίματος και εκδίκησης. Το να χαρακτηριστεί κάποιος συνεργάτης των Γερμανών ήταν πολύ εύκολο και ακόμα πιο εύκολη υπόθεση ήταν η δολοφονία του. Το καλοκαίρι του 1944 γινόταν ένα ξεκαθάρισμα εν όψει της μετακατοχικής Ελλάδας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο στοχοποιήθηκαν και δολοφονήθηκαν αξιωματικοί του Εθνικού Στρατού, όπως και πρόσωπα με επιρροή στον κοινωνικό τους χώρο κυρίως στις συνοικίες και στην ανατολική Θεσσαλονίκη.
Η δολοφονία του Τάσου Τέλλογλου συγκλόνισε την πόλη μας, καθώς η οικογένεια του θύματος είχε σημαντική κοινωνική επιφάνεια. Στο δε ευρύ κοινό, αλλά και σε όσους ιστορικούς ασχολήθηκαν με αυτήν την περίοδο, παρέμεινε ανεξιχνίαστη παρά τις προσπάθειες των διωκτικών αρχών μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας να τη διαλευκάνουν. Όμως όπως αποκαλύπτει στο βιβλίο του, που μόλις κυκλοφόρησε, ο εγγονός του Τάσου Τέλλογλου, «Πατριδογνωσία, Ιστορίες ενός εμμονικού» εκδ. Μεταίχμιο, η οικογένεια γνώριζε από το 1947 τα ονόματα των δραστών. Όπως βεβαίως και οι διωκτικές αρχές.
Καλύτερος τρόπος για να μάθουμε τι ακριβώς συνέβη είναι να ανατρέξουμε στη γραφή του συγγραφέα, ο οποίος προσέφυγε στα αρχεία της ΔΕΗ, το 1999, για να μάθει γιατί δολοφόνησε η ΟΠΛΑ τον παππού του, ο οποίος ήταν διευθυντής στην Ηλεκτρική Εταιρεία (ΚΕΤΗΘ). Γράφει: «Τον χειμώνα του 1942, ο Τάσος Τέλλογλου είχε προειδοποιήσει τους εργαζόμενους της επιχείρησης ότι την επομένη φορά που θα έκλεβαν πετρέλαιο θα ενημέρωνε τους Γερμανούς. Ο Τάσος Τέλλογλου ξαναέμαθε μέσα στην Κατοχή γερμανικά. Είχε μια αλλεργία στους μεταφραστές, ειδικά όταν με το προσωπικό σχεδίαζαν κάποια διακοπή ρεύματος που θα έπληττε στρατιωτικές εγκαταστάσεις των Γερμανών. Μπορούσε να γίνει κάποιο λάθος που θα απέβαινε μοιραίο. Προτιμούσε να κάνει συνεννοήσεις μόνος του για να ελέγχει την κατάσταση. «Κάντε όσα σαμποτάζ θέλετε αλλά μη βάζετε σε κίνδυνο τη ζωή σας» έλεγε στους συνεργάτες του «στις μύτες των ποδιών σας». Τον Γενάρη του 1944 οι εργαζόμενοι στο ΚΕΤΗΘ έκλεψαν τις εισπράξεις των τραμ, ανήκαν και αυτά στην Ηλεκτρική Εταιρεία, και ο Τέλλογλου ειδοποίησε τους Γερμανούς. Οι εισπράξεις βρέθηκαν, κανείς δεν έπαθε τίποτα, αλλά ο Τέλλογλου μπήκε στη λίστα. Στη λίστα προγραφών. Μια προσπάθεια να δολοφονηθεί με μια αξίνα αποτράπηκε από έναν μανάβη. Πέρασαν λίγοι μήνες. Λίγες μέρες πριν φύγει ο γερμανικός στρατός από τη Θεσσαλονίκη, την Τρίτη 29 Αυγούστου 1944, δύο άτομα της ΟΠΛΑ τού την «έστησαν» έξω από το σπίτι του στην οδό Γραβιάς 50, στην ανατολική Θεσσαλονίκη».
Στη συνέχεια ο συγγραφέας αναφέρεται στη συνάντησή του με τον λογοτέχνη Νίκο Μπακόλα ο οποίος του περιέγραψε με λεπτομέρειες τη σκηνή της δολοφονίας, καθώς ως φοιτητής τότε νοίκιαζε μια σοφίτα απέναντι από τη μονοκατοικία του παππού του. Η οικογένειά του αναζήτησε μετά την ΕΑΜοκρατία του δολοφόνους του Τάσου Τέλλογλου. Συντάχθηκαν λίστες πιθανών υπόπτων. Πολλά τα ονόματα που τα αναφέρει ο συγγραφέας με τα αρχικά τους.
Μετά από πολλά χρόνια, το 1999, πρόεδρος ενός μικρού κόμματος πλησίασε τον συγγραφέα και του είπε πως μπορεί να φέρει τον πατέρα του σε επαφή με τους δολοφόνους του δικού του πατέρα έναντι μιας εξυπηρετήσεως. Ας αφήσω τον συγγραφέα να περιγράψει τη συνέχεια: «Γύρισα στον πατέρα μου που με περίμενε στο Ηλέκτρα Παλάς…Του μίλησα για τις ανακαλύψεις μου μέσα στην ημέρα και μετά θέλησα να του μιλήσω για τους δύο δράστες: Ο ένας είχε Γερμανίδα γυναίκα που την πήρανε όμηρο μέχρι να «τελειώσει» τη δουλειά, ο άλλος έγινε πληροφοριοδότης της Ασφάλειας μετά το 1947 και έφερνε στις αρχές της δεκαετίας του 60 τα πρώτα αδασμολόγητα αμάξια Zoll από τη Γερμανία, ένα προνόμιο που το μεταπολεμικό κράτος έδινε μόνον σε λίγους και ημετέρους. Πήγα να πω στον πατέρα μου τα ονόματά τους. Με διέκοψε και τα είπε αυτός. Πέτυχε δύο στα δύο. «Τους ξέρουμε από το 1947» μου είπε. «Τι σημασία έχουν αυτά έπειτα από πενήντα χρόνια…».
Δεν ξέρω αν λύθηκαν οι απορίες ή αν δημιουργήθηκαν κι άλλες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου