Η μάχη της Κόνιτσας και η καθοριστική συμβολή της βασίλισσας Φρειδερίκης στην νίκη του Εθνικού Στρατού.
Τέτοιες μέρες του 1947 (από 25/12/1947 έως 6/1/1948), διεξήχθη η μάχη της Κόνιτσας. Όσο κι αν ακούγεται περίεργο, η μάχη αυτή ήταν ίσως η σημαντικότερη μάχη του συμμοριτοπολέμου! Η Κόνιτσα, βρίσκεται 64 χιλιόμετρα βόρεια των Ιωαννίνων, πολύ κοντά στα ελληνοαλβανικά σύνορα και τότε είχε περίπου 2.500 κατοίκους.
Η απόφαση για την επίθεση στην συγκεκριμένη περιοχή, είχε ληφθεί από την 3η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, που έγινε στα βουνά της Πίνδου, στις 12 Σεπτεμβρίου 1947. Εκεί, ο Ζαχαριάδης παρουσίασε το «Σχέδιο Σ», που μεταξύ άλλων προέβλεπε την κατάληψη της δυτικής Ηπείρου, η οποία εθεωρείτο «αδύναμος κρίκος» για τον Εθνικό Στρατό, έτσι ώστε η περιοχή ελέγχου του ΔΣΕ να συνορεύει με την Αλβανία, για να λαμβάνει απευθείας στρατιωτική βοήθεια από το καθεστώς του Ενβέρ Χότζα, αλλά και για να μπορέσει να υποχωρήσει με ασφάλεια στα αλβανικά εδάφη και μετά να αντεπιτεθεί εκ νέου, σε περίπτωση ήττας.
Φυσικά, ήταν σίγουρο ότι αν τελικά επικρατούσε ο ΔΣΕ σ’ ολόκληρη την χώρα ή σε μεγάλο τμήμα της, ο Χότζα θα απαιτούσε, αν όχι ολόκληρη την Ήπειρο, τουλάχιστον την «Τσαμουριά», σε αντάλλαγμα της υποστήριξης που θα παρείχε. Αλλά, όπως φαίνεται, η εδαφική ακεραιότητα της Ελλάδας ήταν το τελευταίο που ενδιέφερε την ηγεσία του ΚΚΕ.
Στα πλαίσια αυτά, τις βραδινές ώρες της 18ης Οκτωβρίου 1947, μια δύναμη περίπου 3.000 ανταρτών, πραγματοποίησε επίθεση στο Μέτσοβο. Μετά από σκληρή μάχη, το Μέτσοβο κατελήφθη προσωρινά, αλλά σύντομα ο Εθνικός Στρατός το ανακατέλαβε. Αυτό που δεν πέτυχε ο ΔΣΕ στο Μέτσοβο, το επιχείρησε δύο μήνες αργότερα στην Κόνιτσα.
Την εποχή εκείνη, το ΚΚΕ είχε βάλει στόχο την κατάληψη μιας πόλης ή έστω μιας κωμόπολης, για να την μετατρέψει σε πρωτεύουσα της «Ελεύθερης Ελλάδας». Η ηγεσία του κόμματος, είχε πείσει τα στελέχη, ότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο, η «Ελεύθερη Ελλάδα» θα αναγνωριζόταν επίσημα ως κρατική οντότητα από την ΕΣΣΔ και τα υπόλοιπα κομμουνιστικά κράτη, με ό,τι αυτό θα σήμαινε για την συνέχεια.
Βέβαια, ο Στάλιν άλλα είχε στο μυαλό του! Ήδη είχε ξεκινήσει ο «Ψυχρός Πόλεμος» και όπως προκύπτει από τα σοβιετικά αρχεία: «Στο βαθμό που τα διεθνή προβλήματα της ΕΣΣΔ με τις ΗΠΑ κορυφώνονταν, η γρήγορη κατάληψη μιας πόλης από τον ΔΣΕ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως διαπραγματευτικό ατού». Δηλαδή, ο Στάλιν έβαζε τους Έλληνες κομμουνιστές να σκοτώνονται (και να σκοτώνουν), για να «πουλήσει» τυχόν νίκες τους, παίρνοντας ανταλλάγματα σε άλλες χώρες, που τον ενδιέφεραν πραγματικά.
Η μάχη της Κόνιτσας ήταν αμφίρροπη και οι πιο κρίσιμες συγκρούσεις εκτυλίχθηκαν στις 4 και 5 Ιανουαρίου. Μεγάλο ρόλο στην αναπτέρωση του ηθικού του Εθνικού Στρατού και στην τελική νίκη (που ήρθε στις 6 Ιανουαρίου), έπαιξε η είδηση ότι η βασίλισσα Φρειδερίκη, μεταβαίνει οδικώς στην δοκιμαζόμενη Κόνιτσα! Επρόκειτο για μια πολύ ριψοκίνδυνη απόφαση, καθώς αν τα πράγματα δεν πήγαιναν καλά, δεν ήταν διόλου απίθανη η σύλληψη της βασίλισσας από τους αντάρτες.
Τελικά, η βασίλισσα έφτασε στην Κόνιτσα λίγες ώρες μετά την νίκη και έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από τους κατοίκους και τους υπερασπιστές της πόλης. Το 1953, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για την συμβολή της στην νίκη, ανεγέρθηκε προς τιμήν της ένα μεγάλο ορειχάλκινο άγαλμα στην κεντρική πλατεία της πόλης. Το 1971, σε ένδειξη αγνωμοσύνης, το άγαλμα, αποκαθηλώθηκε, από την δικτατορία. Από τότε μέχρι σήμερα, παραμένει σε μια αποθήκη του Δήμου.
Το 2021, μετά από εκκλήσεις δημοτών για την επανατοποθέτησή του, ο δήμαρχος εξέφρασε την πρόθεση να αποκαταστήσει την Ιστορία του τόπου, αλλά συνάντησε σφοδρές αντιδράσεις από τις «δημοκρατικές δυνάμεις» και δυστυχώς υπαναχώρησε.
Ως επίλογο, θα επιλέξω τα τελευταία λόγια της ανοιχτής επιστολής της κας Άννας Χούσου, υπέρ της επανατοποθέτησης του αγάλματος στην θέση του:
«Η Ιστορία ενός τόπου δεν αλλοιώνεται, δεν μεταβάλλεται ούτε διαγράφεται, γιατί, όπως πολλές φορές έχει αναφερθεί, χώρα χωρίς παρελθόν δεν έχει μέλλον».~
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου