Σάκης Μουμτζής

53 λεπτά πριν

Η Γιουγκοσλαβία, το Μακεδονικό και ο εμφύλιος | Μακεδονικά Νέα

Η Γιουγκοσλαβία, το Μακεδονικό και ο εμφύλιος

Αρθρογραφία

Σάκης Μουμτζής

27.09.2026 ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΝΕΑ

Όταν το ΚΚΕ στις 23 Δεκεμβρίου 1947 ανακοίνωσε τη συγκρότηση προσωρινής κυβέρνησης, το κεντρικό πρόβλημα ήταν αν και πόσες χώρες θα την αναγνώριζαν. Δεν ήταν μια εξίσωση με εύκολη λύση, όπως φαινόταν στην αρχή. Δηλαδή οι λαϊκές δημοκρατίες θα αναγνώριζαν την κυβέρνηση των Ελλήνων κομμουνιστών. Η αναγνώριση, υπό τις συγκεκριμένες διεθνείς συγκυρίες, σήμαινε πέραν όλων των άλλων και σύναψη διπλωματικών σχέσεων, άρα και την επίσημη σύναψη συμφωνιών στρατιωτικής υφής. Σε τελική ανάλυση μια τέτοια κίνηση σηματοδοτούσε την de jure αναγνώριση εκ μέρους των λαϊκών δημοκρατιών του εδαφικού διαχωρισμού της Ελλάδας. Κάτι που θα έφερνε, με κάθε βεβαιότητα, την άμεση εμπλοκή των αμερικανικών δυνάμεων. Μια εξέλιξη εντελώς ανεπιθύμητη για τον Στάλιν.

 ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΧΑΡΑΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

15 ώρ. ·

KOΥΤΣΟΥΜΠΕΙ 1948: "H άγνωστη μάχη με τους Σκοπιανούς"

Κατά τη διάρκεια του Συμμοριτοπολέμου σημειώθηκε πληθώρα μεθοριακών επεισοδίων μεταξύ του Ελληνικού Στρατού και Αλβανικών, Βουλγαρικών και Γιουγκοσλαβικών δυνάμεων. Ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια σημειώθηκε στην περιοχή Κουτσούμπεϊ, στα σύνορα Ελλάδας – Σκοπίων.

Το Κουτσούμπεϊ είναι μια από τις κορυφές του όρους Βόρας (Καϊμακτσαλάν) σε υψόμετρο 2399 μέτρων, στα όρια των νομών Πέλλας και Φλώρινας. Συνέβη στις 8 Σεπτεμβρίου 1948, όταν στρατιωτικές μονάδες από την «Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας» εισέβαλαν στο Ελληνικό έδαφος για να υποστηρίξουν τα ανταρτικά σώματα που επιδίωκαν την απόσχιση της Μακεδονίας από την Ελλάδα και την δημιουργία του ενιαίου «Μακεδονικού Κράτους».

Στην περιοχή ήταν αναπτυγμένα από Ελληνικής πλευράς το 514 και το 556 Τάγματα Πεζικού. Οι Σκοπιανές δυνάμεις αποτελούντο απο 4 λόχους τυφεκιοφόρων δυνάμεως περίπου 100 ανδρών ο καθένας και λόχος βαρέων όπλων, όλμων και πολυβόλων. Συνολικά η δύναμη του Σκοπιανού Τάγματος έφτανε τους 480 άνδρες.

 Φωτογραφία του 1949 από την περιοχή των Πρεσπών, στην οποία φωτογραφία διακρίνεται οικία στην είσοδο του χωριού να αναγράφει «ΜΕ ΤΗΝ ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΤΟΥ ΣΥΜΜΟΡΙΤΙΣΜΟΥ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΞΑΝΑΒΡΗΚΕ ΤΗΝ ΖΩΗΝ ΤΟΥ», καθώς το εν λόγω χωριό ήταν πέρασμα των συμμοριτών του ‘’ΔΣΕ’’ προς Αλβανία, και συνεχώς λεηλατούμενο από αυτούς κατά την περίοδο 1946-1949.

 Σάκης Μουμτζής

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Οι «μικροί ήρωες» του ΚΚΕ στη Θεσσαλονίκη

Αρθρογραφία

Σάκης Μουμτζής

06.09.2026 | ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΝΕΑ

Στη Θεσσαλονίκη δεν δρούσε μόνον ο Βασβανάς, ο Κοντογιώργης, ο Δηλαβέρης, ο Μαυρίδης και ο Τσιρώνης. Αυτοί και πολλοί άλλοι πέρασαν στο Μπούλκες και στη συνέχεια προωθήθηκαν στις τάξεις του ΔΣΕ.

Όλοι τους ήταν προβεβλημένα στελέχη είτε διότι είχαν σημαντικά κομματικά πόστα είτε διότι, αφού επέζησαν, άρχισαν να συγγράφουν τα απομνημονεύματά τους. Όσοι από αυτούς τους επώνυμους σκοτώθηκαν στις μάχες του εμφυλίου πολέμου ή εκτελέστηκαν μετά από αποφάσεις κακουργιοδικείων ή στρατοδικείων πέρασαν στις λίστες των μαρτύρων του ΚΚΕ.

 Ιωάννης Δεβούρος

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκαν και φέτος την 30η Αυγούστου 2026, οι Επετειακές Προσκυνηματικές Εκδηλώσεις στα όρη Γράμμο και Βίτσι.

Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού (Ε.Α.Α.Σ.), πιστή στις εθνικές και θρησκευτικές παραδόσεις του Έθνους, στους ιδρυτικούς της σκοπούς και προπαντός στο αμείωτο ενδιαφέρον της, ώστε οι νεκροί και οι αγνοούμενοι των πολύνεκρων εκείνων επιχειρήσεων να μη λησμονούνται με το πέρασμα του χρόνου, προγραμματίζει και πραγματοποιεί την τελαυταια Κυριακή του Αυγούστου επιμνημόσυνη δέηση με κατάθεση στεφάνων μνήμης, τιμής και ευγνωμοσύνης στα πέτρινα και επιβλητικά ηρώα, που έχουν ανεγερθεί στις κορυφές των βουνών Βίτσι και Γράμμου.

Στην κεντρική εκδήλωση στο Γράμμο, πραγματοποιήθηκαν Θεία Λειτουργία και Τρισάγιο στον Ι. Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στη Βούρμπιανη, και ακολούθησε Αρχιερατικό Μνημόσυνο.

 

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΤΗΛΗ

Το άδοξο αντάρτικο πόλης στη Θεσσαλονίκη

Αρθρογραφία

Σάκης Μουμτζής

30.08.2026

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΝΕΑ

Ένα δόγμα που καθοδηγούσε το Γενικό Αρχηγείο των ανταρτών, ήταν η πάση θυσία διατήρηση της πολεμικής φυσιογνωμίας μιας περιοχής.

Πανελλαδικά εφαρμοσμένο αυτό το δόγμα θα δικαιολογούσε τη εκτίμηση του Κόμματος πως οι συνθήκες στην Ελλάδα ήταν επαναστατικές και ο εμφύλιος πόλεμος δεν ήταν το αποτέλεσμα της βοήθειας των λαϊκών δημοκρατιών, αλλά οφειλόταν στις εσωτερικές κοινωνικές και πολιτικές αντιθέσεις. Στην πράξη, η προσπάθεια να συντηρηθεί η πολεμική φυσιογνωμία συγκεκριμένων περιοχών είχε σημαντικό κόστος για τον ΔΣΕ, διότι έχασε έμπειρους μαχητές σε επιχειρήσεις που, ούτως ή άλλως, δε θα άλλαζαν τους συσχετισμούς οι οποίοι ήταν ήδη δυσμενείς για τον στρατό των ανταρτών. Κλασσική περίπτωση ήταν ο βομβαρδισμός της Θεσσαλονίκης στις 10 Φεβρουαρίου 1948 ο οποίος το μόνο που έδωσε ήταν την καταστροφή του αποσπάσματος που βομβάρδισε την πόλη.

 

Αμαλία

@4fABkkc5xTv2aek

·

50λ

Η σημασία της μεγαλειώδους νίκης του Εθνικού Στρατού σε Βίτσι και Γράμμο. Αύριο, συμπληρώνονται 77 χρόνια από την κατάληψη του υψώματος Κάμενικ στον Γράμμο, από τον Εθνικό Στρατό. Αυτή ήταν η τελευταία πράξη του συμμοριτοπολέμου 1946-1949. Σύμφωνα με το αφήγημα της αριστεράς, μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας (1945), το «κράτος της δεξιάς» κατεδίωκε συστηματικά τους «δημοκρατικούς» πολίτες, που είχαν συμμετάσχει στην «εθνική αντίσταση». Αυτοί, μην έχοντας άλλη επιλογή, αναγκάστηκαν να καταφύγουν στα βουνά για να γλιτώσουν, κι έτσι άρχισε η ένοπλη σύγκρουση. Πρόκειται για κραυγαλέο ψεύδος, το οποίο καταρρίπτεται από την διάταξη των δυνάμεων του ΔΣΕ.

 ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΜΠΟΥΓΑΣ (Ioannis Bougas) - Ιστορία 1940-1949

Ioannis Bougas 

Σάββατο 29 Αυγούστου, στο Γράμμο, Ύψωμα Γκέσος, 2.199 μέτρα!
Λειτουργία στην Παναγία Γοργοϋπήκοο! (Πληροφορίες στην πρώτη φωτογραφία!)

Θα γίνει και Μνημόσυνο για τους νεκρούς ήρωες του Ελληνικού Στρατού, που νίκησαν τους Σλαβόφρονες, ξενοκίνητους κομμουνιστές της Ελλάδος και έμεινε η Μακεδονία αλώβητη και η Ελλάδα ακεραία!

Η δεύτερη φωτογραφία είναι από το μικρό ξυλόστεγο εκκλησάκι της Παναγίας όπως το είχε κτίσει ο Ελληνικός Στρατός στο Ύψωμα Τσούκα Πέτσικ στα 2.520 μέτρα. Αργότερα, κτίσθηκε η εκκλησία της Παναγίας στο Υψωμα Γκέσος και το πρώτο αυτό εκκλησάκι στο 2.520 εγκαταλείφθηκε και σήμερα είναι χαλάσματα με μόνο ένα σιδερένιο σταυρό να φαίνεται!

 

 Σκουριασμένες μνήμες

Ο βασιλιάς Παύλος επιθεωρεί οπλισμό του ΔΣΕ που έχει πέσει στα χέρια του Εθνικού Στρατού.

Στις 24 Αυγούστου 1949, ο «ΠΥΡΣΟΣ Γ'» βάζει φωτιά στις κορυφές του Γράμμου. Την επόμενη κιόλας ημέρα, μία Μεραρχία του Εθνικού Στρατού κατόρθωσε να υπερκεράσει τη γραμμή άμυνας του ΔΣΕ, να εγκατασταθεί μεταξύ της συνοριακής γραμμής και των μονάδων του ΔΣΕ και να βρεθεί στα μετόπισθεν του αντάρτικου στρατού, όπου κατέλαβε την Πόρτα Οσμάν, κύριο σημείο εξόδου των μαχητών του ΔΣΕ προς την Αλβανία. Παρά τις δυσκολίες που προκαλούσαν το διακεκομμένο έδαφος, η ναρκοθέτηση του εδάφους και τα προβλήματα στην υποστήριξη του Πυροβολικού και

της Αεροπορίας, ο Εθνικός Στρατός κατόρθωσε να καταλάβει την κορυφογραμμή του Γράμμου στις 28 Αυγούστου 1949.

Απέναντι στον κίνδυνο να αποκλειστεί και η μοναδική απομένουσα δίοδος Μπάρα και οι δυνάμεις του ΔΣΕ να βρεθούν περικυκλωμένες, το Πολιτικό

Γραφείο του ΚΚΕ τις διέταξε να εκκενώσουν τον Γράμμο και να περάσουν στην Αλβανία. Στις 29 Αυγούστου ο ΔΣΕ εγκατέλειψε το άλλοτε τρομερό οχυρό και ορμητήριό του.

ΕΛΛΗΝΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΑ - ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ

 

Σημαντικά συμπεράσματα

Ο ΕΛΑΣ/ΕΑΜ είχε στρατηγική μονομερούς κυριαρχίας: δεν πρόκειται για ισότιμη σύγκρουση.

Οι άλλες οργανώσεις συνήθως δεν είχαν τη δυνατότητα να επιτεθούν πρώτες, αλλά αντέδρασαν αμυντικά ή σε περιορισμένη κλίμακα.

Οι ενέργειες αυτές οδήγησαν στο κατοχικό εμφύλιο 1943–1944, πριν από την απελευθέρωση.

Η ιστοριογραφία τονίζει ότι πρόκειται για συστηματικές επιβολές από μία ισχυρή πλευρά και όχι για «ισότιμη αντιπαράθεση».