10-04-2021
Κρυφό Σχολειό: Νέα στοιχεία που υποστηρίζουν την ύπαρξή του
Τι γράφουν ο Τάσος Γριτσόπουλος, ο Τρύφωνας Ευαγγελίδης, ο αγωνιστής του 1821 Φωτάκος και άλλοι – Συγκλονιστική μαρτυρία του Γάλλου δημοσιογράφου Ruaux για ύπαρξη κρυφών σχολειών στην Ήπειρο – Οι απόψεις των αναθεωρητών ιστορικών – Τοποθεσίες στην Ελλάδα όπου λειτουργούσαν «κρυφά σχολειά»
Ένα θέμα με το οποίο έχουμε ασχοληθεί και στο παρελθόν, το Κρυφό Σχολειό και κατά πόσο ήταν υπαρκτό ή όχι θα εξετάσουμε και σήμερα, παραθέτοντας μια σειρά από καινούργια στοιχεία, τα οποία πιστεύουμε ότι θα δώσουν αρκετές απαντήσεις σε ερωτήματα που εύλογα έχουν δημιουργηθεί.
Το «Κρυφό Σχολειό» κατά τον 19ο αιώνα
Όπως έχουμε αναφέρει και σε παλαιότερα άρθρα μας, μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, και σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, το «Κρυφό Σχολειό», ήταν κάτι αναμφισβήτητο. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συντέλεσαν σ’ αυτό, ήταν οι αναφορές λογίων (π.χ. του Στέφανου Κανέλλου προς τον Γερμανό φιλέλληνα Ίκεν, που δημοσιεύθηκαν το 1825), αλλά και αγωνιστών του 1821, όπως ο Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος). Βέβαια, καταλυτικός ήταν ο ρόλος που έπαιξε για την εδραίωση της πίστης στο Κρυφό Σχολειό, το γνωστό δημοτικό τραγούδι «Φεγγαράκι μου λαμπρό…», αλλά και ο περίφημος πίνακας του Νικόλαου Γύζη «Ελληνικόν Σχολείον εν καιρώ δουλείας», που έχει μείνει γνωστός ως «Το Κρυφό Σχολειό» (1885-1886).
Όπως έχουμε αναφέρει και σε παλαιότερα άρθρα μας, μετά την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους, και σε όλη τη διάρκεια του 19ου αιώνα, το «Κρυφό Σχολειό», ήταν κάτι αναμφισβήτητο. Οι σημαντικότεροι παράγοντες που συντέλεσαν σ’ αυτό, ήταν οι αναφορές λογίων (π.χ. του Στέφανου Κανέλλου προς τον Γερμανό φιλέλληνα Ίκεν, που δημοσιεύθηκαν το 1825), αλλά και αγωνιστών του 1821, όπως ο Φωτάκος (Φώτιος Χρυσανθόπουλος). Βέβαια, καταλυτικός ήταν ο ρόλος που έπαιξε για την εδραίωση της πίστης στο Κρυφό Σχολειό, το γνωστό δημοτικό τραγούδι «Φεγγαράκι μου λαμπρό…», αλλά και ο περίφημος πίνακας του Νικόλαου Γύζη «Ελληνικόν Σχολείον εν καιρώ δουλείας», που έχει μείνει γνωστός ως «Το Κρυφό Σχολειό» (1885-1886).