Aπό τον ναζισμό στον Homo Sovieticus...
ΑΝ ΑΠΛΜΠΑΟΥΜ
Σιδηρούν παραπέτασμα - Συνθλίβοντας την Ανατολική Ευρώπη
μτφρ.: Κώστας Κουρεμένος
εκδ. Αλεξάνδρεια , σελ. 570
«Γιατί έγινε στρατάρχης του πολωνικού στρατού ο Ροκοσόφσκι; Γιατί είναι ποιο φτηνό να ντύσεις έναν Ρώσο με πολωνική στολή παρά να ντύσεις τον πολωνικό στρατό με ρωσικές στολές!».
Αυτό το δημοφιλές ανέκδοτο του 1950 αντικατοπτρίζει με τον καλύτερο τρόπο το αίσθημα μιας νέας κατοχής, που είχαν οι περισσότεροι Πολωνοί, ή μάλλον οι περισσότεροι Ανατολικοευρωπαίοι, την επαύριον του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου καθώς συμβίωναν αναγκαστικά με τον Κόκκινο Στρατό. Ηδη, βέβαια, μετά τους πρώτους μήνες του 1946, αντιλήφθηκαν πως οι «περαστικοί» απελευθερωτές τους είχαν έρθει για να μείνουν! Και για να μείνουν με τις μικρότερες δυνατόν αντιδράσεις, έπρεπε να οικοδομήσουν σε χώρες με μακρά αστική παράδοση, όπως η Ουγγαρία, η Τσεχία, η Πολωνία, η Ρουμανία, μια σειρά ολοκληρωτικών καθεστώτων φιλικών προς τη Μόσχα. Καθεστώτων που θα είχαν νόμιμο ένα μονάχα πολιτικό κόμμα (το κομμουνιστικό), μια κεντρικά σχεδιασμένη οικονομία, ένα συγκεκριμένο εκπαιδευτικό σύστημα, ένα καλλιτεχνικό πιστεύω (σοσιαλιστικός ρεαλισμός), έναν εγκεκριμένο δίαυλο στην πληροφόρηση και την επικοινωνία.